ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 375



                                               

Celijakija

Celijakija ili celijačna bolest je autoimuni poremećaj tankog crijeva koji se pojavljuje kod genetički predisponiranih osoba svih uzrasta, od isrednjeg detinjstva pa nadalje. Simptomi uključuju bol i nelagodnost u probavnom traktu, hronični zatvo ...

                                               

Natrij-hidrogenkarbonat

Natrij-bikarbonat, soda bikarbona ili kuhinjska soda jeste hemijski spoj sa formulom NaHCO 3. To je bijela čvrsta tvar koja se kristališe ali se često javlja i kao fini prah. Ima blagi slani, bazični okus koji posjeća na sodu. U prirodi gradi min ...

                                               

Amarant (boja)

Amarant, FD&C crvena br. 2, E123, C.I. Food crvena 9, kisela crvena 27, azorubin S ili C.I. 16185 je tamno crvena do ljubičasta azo boja koja se nekad koristila za bojenje hrane i kozmetičkih preparata, ali je od 1976. godine zabranjena njena ...

                                               

Brza zelena FCF

Brza zelena FCF metil"amino"fenil"-metiliden"-1-cikloheksa-2.5-dieniliden"-azanij) takoder poznata i kao Food zelena 3, FD&C zelena br. 3, Zelena 1724, "Solid zelena" FCF i C.I. 42053 jeste triarilmetanska boja za hranu u obliku morsko-zeleno ...

                                               

Žutica

Žutica je vrlo opasno oboljenje jetre izazvano mikrobima i virusima. Većinom se prenosi hranom, rjede direktnom infekcijom krvi. Prvi znaci ove bolesti su groznica, glavobolja, mučnina. Kasnije se javlja žutilo kože, koje se najprije primjećuje n ...

                                               

S. P. L. Sorensen

Soren Peder Lauritz Sorensen bio je danski hemičar, čuven po tome što je uveo koncept pH, skalu za mjerenje kiselosti i alkalnosti. Roden je u Havrebjergu. Od 1901. do 1938. bio je na čelu prestižne Laboratorije Carlsberg u Kopenhagenu. Dok je ra ...

                                               

Likvor

Likvor ili cerebrospinalna tečnost je bistra tečnost koja ispunjava subarahnoidalni medumoždanični prostor i šupljine centralnog nervnog sistema. Sadrži bijela krva zrnca u tragovima i tragove bjelančevina. Ukupna količina cerebrospinalne tekućin ...

                                               

Nokat

Nokat je kožna izraslina na vrhovima prstiju, koja nastaje kada se stvrdne bjelančevina keratin. Kod mnogih životinja, kao onih iz roda Felis: mačaka nokti izrastaju u uvlačive kandže koje zajedno sa zubima služe za borbu i pribavljanje plijena. ...

                                               

Cikla

Cikla ili Cvekla je povrće crvene boje koje se koristi u kulinarstvu i prehrani. Njeno bogatstvo mineralima, ugljikohidratima, mastima i bjelančevinama čini je zdravom ali i čestom prehrambenom namirnicom. Takoder je i bogata vitaminom B12, a u s ...

                                               

Nauka o hrani

Nauka o hrani je bazično znanje o prehrambenoj tehnologiji koje uključuje: hemiju, biohemiju i mikrobiologiju hrane kao i njena nutritivna svojstva, senzoriku i fizička svojstva. Nauka o hrani i prehrani uključuje discipline kao što su: 11.Životn ...

                                               

Jedinica atomske mase

Jedinica atomske mase jest jedinica za masu. Njena vrijednost je definirana kao 1/12 mase jednog atoma ugljika. Jedinica atomske mase dopuštena je za upotrebu unutar SI sistema. Ona se ne koristi isključivo za masu atoma nego i za iskazivanje mas ...

                                               

Mišićni sistem

Oblik i grada skeletnih mišića čovjeka su vrlo slični skeletnim mišićima ostalih kopnenih kičmenjaka. Zato anatomi upotrebljavaju iste nazive za životinjske i ljudske mišiće. Skeletni mišići su različitog oblika i veličine. Po obliku su: trakasti ...

                                               

Šipak

Šipak, mogranj ili nar je grm ili malo drvo koje uspijeva u krajevima s toplijom klimom. Šipak je polulistopadna biljka, tj. za vrijeme blažih zima će zadržati dio svojih listova, dok će za vrijeme oštrijih zima izgubiti sve listove. Biljka ima u ...

                                               

Tumor

Tumori ili neoplazije označavaju masu izmjenjenih ćelija koje pokazuju nepravilan i progresivan rast. Tumori su bolesti s ozbiljnom prognozom po život, te su tema o kojoj se mnogo govori. Riječ "tumor" znači oteklina. Tumori nastaju uvećanjem tki ...

                                               

Proprotein

Proprotein ili proteinski prekursor je neaktivni protein koji se može pretvoriti u aktivni oblik tokom posttranslacijske modifikacije. Ime prekursora proteina često sadrži prefiks pro-. Primjeri su proinsulin i proopiomelanokortin. Proteinski pre ...

                                               

Lan

Stabljika je visoka 30–80 cm, uspravna, okrugla, bez dlaka, obrasla listovima, u gornjem dijelu je granata. Listovi su naizmjenično rasporedeni, lancetasti, dugački 2–3 cm, široki 2–4 mm, bez dlaka, zeleni ili sivozeleni. Liska je zašiljenog vrha ...

                                               

Fotoliza

Pod pojmom fotolize smatra se općenito razbijanje neke molekule, izazvano njenim izlaganjem svjetlošću. Pri tome se na osnovu jačine hemijske veze koja se razbija odreduje koju talasnu dužinu emitirana svjetlost maksimalno može imati, da bi imala ...

                                               

Pečurka

Gljiva ili pečurka, u užem smislu je životna forma gljiva u širem smislu čije plodonosno tijelo raste iznad zemlje i sastoji se iz drške i šešira, a micelij se nalazi u podlozi. Ako je mesnati šešir sa porama, a ako rastu po drveću, tada su to ru ...

                                               

Duhan (proizvod)

Duhan je biljni proizvod, koji se dobija iz listova biljaka iz roda Nicotiana. Od oko 75 vrsta iz tog roda, samo dvije vrste imaju veći značaj za proizvodnju duhana: virdžinijski duhan i divlji duhan. Vrste roda Nicotiana su porijeklom uglavnom i ...

                                               

Brinzolamid

Brinzolamid jeste lijek iz grupe inhibitora karbonske anhidraze, koji se koristi za snižavanje intraokularnog pritiska kod pacijenata sa glaukomom otvorenog ugla ili okularnom hipertenzijom.

                                               

Dojenje

Dojenje je proces u kojem žena hrani novorodenče ili bebu mlijekom iz svojih grudi. Tek rodene bebe odmah u samom početku imaju refleks sisanja i gutanja.

                                               

Acerola

Malpighia emarginata, poznatija kao acerola, je tropski plodonosni grm ili mala stablašica iz porodice Malpighiaceae. Uobičajena imena uključuju trešnja acerola barbadoska višnja, zapadnoindijska tj. karipska višnja, divlja naborana mirta. Acerol ...

                                               

Imunizacija

Immunizacija je proces kojim se imunskii sistem osobe učvršćuje dodeatnim sredstvom. Kad je ovaj sistem izložen molekulama stranim tijelu, a koje se nazivaju ne-svoje, on će orkestrirati imunski odgovor, a takoder će razviti sposobnost brzog reag ...

                                               

Biljke mesožderke

Mesožderne ili mesojedne biljke ili biljke mesožderi su one koje dobijaju neke ili većinu hranjivih biljnih tvari od hvatanja i konzumiranja životinja ili protozoa, obično insekatai drugih artropoda. Ovakve biljke su se prilagodile da rastu na mj ...

                                               

Brokula

Brokula je povrće iz porodice kupusnjača kojoj još pripadaju prokulica, kupus, koraba, karfiola, kelj i druge. Smatra se izvornim oblikom karfiola, a uzgaja se zbog središnjeg i postranih zelenih cvjetnih izdanaka smještenih na razgranatoj i meka ...

                                               

Kolera

Kolera je akutna infekcija koju uzrokuje Vibrio cholerae i koja zahvaća cijelo tanko crijevo, a karakterizirana profuznim vodenastim proljevom, povraćanjem, grčevima u mišićima, dehidracijom, oligurijom i kolapsom. Kolera zahvaća oko 3–5 miliona ...

                                               

Sirovo veganstvo

Sirovo veganstvo jeste ishrana koja kombinira koncepte veganstva i sirovojedstva. Izbacuje svu hranu i proizvode životinjskog porijekla, kao i hranu kuhanu na temperaturu iznad 48 °C. Sirova veganska ishrana uključuje svo sirovo povrće i voće, sj ...

                                               

Retikulocit

Retikulociti su nezrela crvena krvna zrnca. U procesu eritropoeze, retikulociti se razvijaju u koštanoj srži a zatim cirkuliraju oko jedan dan u krvotoku, pre nego što se razviju u zrela crvena krvna zrnca. Poput zrelih crvenih krvnih zrnaca, kod ...

                                               

Ljepilo

Ljepilo služi za spajanje prijanjanjem dijelova iz istih ili različitih materijala. Lijepljenje se zasniva na fizikalnom principu adhezije i kohezije. Prednosti ljepila su: naprezanja se ravnomjerno rasporeduju na velikim površinama. Dijelovi mog ...

                                               

Bisoprolol

Bisoprolol je lijek koji spada u grupu blokatora β-receptora, klase lijekova koji se uglavnom upotrebljavaju za liječenje kardiovaskularnih bolesti. Tačnije, on je tip β 1 selektivnih blokatora adrenergičkih receptora. Prvi ga je u promet u SAD p ...

                                               

Bakteriofag

Bakteriofag, neformalno fag, jest virus koji inficira bakterije i u njima se umnožava. Termin potiče od korijena "bakterija" i sufiksa fag. Bakteriofagi se sastoje od proteina koji kapsuliraju DNK ili RNK genom, a mogu imati relativno jednostavne ...

                                               

Mehaničko tkivo

Potporno tkivo, ponegdje i mehaničko tkivo, kod biljaka uključuje sva tkiva koja nisu ni dermalna, niti vaskularna. Na temelju prirode ćelijskih zidova, može se podijeliti u tri oblika. Sklerenhimske ćelije imaju debelu lignificiranu sekundarne z ...

                                               

Breskva

To je listopadno drvo, naraste od 5–10 m i pripada potporodici Prunoideae. Zajedno sa bademom, uvrštena je u podred Amygdalus unutar reda Prunus. Listovi su joj šiljati, dugi od 7–15 cm i 2–3 cm široki. Cvjeta rano, prije listanja. Cvijetovi su u ...

                                               

Rana

I. Prahistorija Zbog jako niskog stepena razvoja i nedostatka odgovarajuće opreme, a stalno u sukobu sa prirodom i problemima potrage za hranom, pračovjek je vrlo često bio izložen mnogobrojnim ozljedama. Kontrola krvarenja i prekrivanje rane "ob ...

                                               

Grožde

Grožde je plod vinove loze i srodnih vrsta roda Vitis. To je bobičasta voćka sa listopadnom drvenastom stabljikom. Grožde se može jesti svježe kao stono grožda ili se može koristiti za proizvodnju vina, džema, soka, želea, ekstrakta sjemenki grož ...

                                               

Keratin

Keratin pripada porodici fibroznih strukturnih proteina. Glavni je strukturni materijal vanjskog sloja kože sisara, uključujući i čovjeka. Takoder je i osnovna gradivna komponenta kožnih tvorevina, kao što su dlake i nokti. Monomeri keratina form ...

                                               

Kajsija

Kajsija ili marelica, kao i japanska i sibirska kajsija, biljka je iz porodice Rosaceae i podroda Prunus porodice Prunus. Poznata je još kao Armeniaca vulgaris ili "armenska šljiva", s obzirom na to da su stari Rimljani smatrali da potječe iz Arm ...

                                               

Ananas

Ananas je biljka iz porodice Bromeliaceae. Porijeklom je iz Amerike, ali se danas uzgaja širom svijeta kao voće, uglavnom u tropskim krajevima. Daje krupne, mesnate plodove, koje se koriste svježi ili se konzerviraju. Riječ ananas potječe iz gvar ...

                                               

Špinat

Špinat, rjede spanać i zelje, je vrsta biljaka iz roda Spinacia koji pripada porodici Amaranthaceae. Raste divlje u jugozapadnoj Aziji, odakle se proširila po cijelom svijetu. Koristi se kao povrće i za spravljanje raznih salata.

                                               

Trombin

Protrombin predstavlja plazma protein sa molekulskom težinom od oko 69.000 i normalnom fiziološkom koncentracijom u plazmi od 15mg/dl. Sintetiše se u jetri gdje je za njegovo normalno stvaranje neophodan vitamin K. Pod uticajem aktivatora protrom ...

                                               

Lipoproteini

Lipoproteini pripadaju skupini složenih proteina, jer su biohemijski sklop proteina i lipida. U ovoj skupini organskih tvari su mnogi enzimi, transporteri, strukturni proteini, antigeni, adhezini i toksini. Takve molekule su lipoproteini visoke i ...

                                               

Oligomer

Oligomer – u hemiji – je kompleksna molekula, koja se sastoji od nekoliko spojenih monomernih jedinice, za razliku od polimera, gdje broj monomera, u principu, nije ograničen. Dimeri, trimeri i tetrameri su, naprimjer, oligomeri koji se sastoji o ...

                                               

Želatin

Želatin ili E441 sada je klasificiran kao hrana i više nije subjekt legalizacije prehrambenih aditiva u Evropi. Vegetarijanci trebaju imati na umu da je dobijen hidrolizom od kolagena, proteina koji daje snagu i potporu tkivima i organima, te je ...

                                               

Lipaza

Lipaze su enzimi koji kataliziraju hidrolizu masti, a svrstane su u potklasu esteraza. Lipaze imaju esencijalne uloge u varenju, transportu i preradi hranidbennih lipida triglicerida, masti i ulja u većini, ako ne i u svim, živim organizmima. Gen ...

                                               

ATP sintaza

ATP sintaza ili ATPaza, hloroplastna ATPaza, bakterijska Ca 2+ /Mg 2+ ATPaza) – j e enzim sistemskog imena ATP fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizira hemijsku reakciju: ATP + H 2 O + H + in ⇌ {\displaystyle \rightleftharpoons } ADP + fosfat + H + ...

                                               

Ciklooksigenaza

Ciklooksigenaza je enzim koji je odgovoran za formiranje važnih bioloških mediatora zvanih prostanoidi, u koje spadaju, izmedu ostalih, prostaglandin, prostaciklin i tromboksan. Farmakološka inhibicija COX može dovesti do olakšanja simptoma upale ...

                                               

Dunja

Dunja je jedina vrsta iz roda Cydonia koja pripada subporodici Maloideae iz porodice Rosaceae. Svoje latinsko ime je dobila po starom grčkom gradu Kydonia, danas grad Chania na ostrvu Kreti. U Armeniji i Iranu, dunje rastu u divljini.

                                               

Proteinska izoforma

Proteinska izoforma ili proteinska varijanta je jedan od nekoliko različitih oblika istog proteina. Različite forme proteina mogu aw prizvesti pod kontrolom srodnih gena ili iz istog gena putem alternativne prerade RNK. Veliki broj izoformi je po ...

                                               

Proteomika

Proteomika je istraživanje proteina u velikim razmerima sa osobitim fokusom na njihovu strukturu i funkcije. U praksi, to je interdisciplinarno i preklapajuče područje genomike i bioinformatike, odnosno biologije i hemije. Proteini su vitalni sas ...

                                               

Limeta

Limeta je naziv za različite citrusne voćke, kako vrste tako i hibride, okruglog oblika, zelene do žute boje, 3–6 cm u prečniku, sa kiselom pulpom i često povezane sa limunom. Plod limete je u svježem zrelom stanju plod zelene boje, pa se lako za ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →